Model interpretacji dramatu.

MODEL INTERPRETACJI DRAMATU

1. Wstępne rozpoznanie całości
a) poszukiwanie nadrzędnego sensu utworu, sprecyzowanie zakresu poszukiwań
b) sformułowanie wstępnej tezy interpretacyjnej

2. Relacja: nadawca-adresat
a) kto do kogo mówi:
- kreacja bohatera [monolog]/ kreacje bohaterów [dialog]
- konstrukcja adresata monologu
- relacje między nadawcą a adresatem monologu, relacje między osobami dialogu
b) w jakiej sytuacji:
- okoliczności wypowiedzi, uwarunkowania sytuacyjne (umiejscowienie w akcji)
- forma wypowiedzi (monolog, dialog)
- kompozycja wypowiedzi
- wpływ odczytanej dominanty na przyjętą hipotezę interpretacyjną oraz kolejność działań interpretacyjnych

3. Ukształtowanie wypowiedzi
a) analiza wypowiedzi i języka postaci:
- pozycja bohatera (dystans, zaangażowanie, ironia itp.)
- język wypowiedzi, rozwiązania i nawiązania stylistyczne, znaczące operacje sensotwórcze (charakterystyczne cechy języka)
b) charakterystyka bohatera/bohaterów - wiarygodność, ironia, kreacja, zaangażowanie

4. Postać dramatu - akcja:
a) charakterystyka bohatera
- światopogląd, hierarchia wartości, sposób widzenia świata przez bohatera/bohaterów
- hierarchia podstawowych elementów akcji ( dominanta: postać, akcja, czas, przestrzeń, etc.)
b) zasada motywacji zdarzeń dramatycznych (np. mityczne, realistyczna, fantastyczna, groteskowa)

5. Ogólny sens utworu:
a) o czym mówi - informacje semantyczne i implikowane:
- uwzględnienie miejsc nacechowanych znaczeniowo (tytuł, motto, początek i koniec, gatunek, dosłowne lub metaforyczne znaczenie wielkich figur semantycznych)
- kluczowe wyrażenia i znaczące motywy kulturowe, funkcjonalne wykorzystanie przywołanych w utworze odwołań do kontekstu kulturowego (motywy, nawiązania intertekstualne)
- relacje między analizowanym fragmentem a całością tekstu
b) jak utwór jako całość wpisuje się w omawiany fragment (kontekst macierzysty dzieła)

6. Przywołanie właściwych kontekstów oraz ich wyzyskanie w celu odczytania sensu utworu:
a) nawiązania przywołane w utworze bezpośrednio
b) inne układy odniesienia, które pogłębiają interpretację: konteksty kulturowe (np. filozoficzny, estetyczny, genologiczny) i asocjacje ucznia.

7. Interpretacja uogólniająca:
a) wynikająca z odczytania całości teza interpretacyjna
b) sposób oceny i wartościowania.

Język polski

Omów, porównaj i oceń model rodziny w wybranych utworach literackich.

Rodzina w życiu człowieka odgrywa bardzo ważną rolę. W niej człowiek poznaje wartości, którymi kieruje się w całym życiu. Rodzice stają się pierwszymi i najważniejszymi wzorami do naśladowania. Jednak nie zawsze rodziny są szczęśli...

Język polski

Renesans - charakterystyka epoki

Renesans
Renesans jest epoką otwierającą czasy nowożytne. Przepaść między „starą” a „nową” kulturą europejską jest wielka, ponieważ na przełomie XV/XVI wieku we Włoszech, a w XVI wieku w innych częściach kontynentu, zmien...

Język polski

Opracowane pytania na mature ustna (XVIII LO, Wrocław, 2002) - Romantyzm

2. Romantyzm jako epoka opozycyjna do oświecenia.

W historyczni literackim łańcuchu epok po oświeceniu następuje romantyzm. Epoka rzeczywiście inna. Odmienna w swojej filozofii, rozumieniu świata i poszukiwaniu prawd o nim. Oświecen...

Język polski

Charakterystyka romantyzmu

Preromantyzm - ruchy zapowiadające romantyzm

Sturm und Drank - Okres burzy i naporu w Niemczech, bunt, na ten okres przyada twórczość Goethego i Schillera.

Poezja jezior i grobów - wywodzi się z niej romantyzm, rozwinęła si...

Język polski

Powtórka z lektur maturzystów

1) Sofokles – Antygona - Antyk
Historia opowiedziana przez Sofoklesa to literacka realizacja jednego z mitów tebańskich. Istotą tego dramatu, jak każdej tragedii antycznej, jest konflikt tragiczny – polega on na tym, że bohater musi wyb...