Fryderyk Chopin

Chopin Fryderyk Franciszek (1810-1849), kompozytor i pianista polski. Urodzony w Żelazowej Woli, był synem Justyny z Krzyżanowskich i Mikołaja Chopina, nauczyciela pochodzącego z Lotaryngii. Od 1816 uczył się gry na fortepianie u W. Żywnego, od 1822 - kompozycji u J. Elsnera. 1823-1826 był uczniem Liceum Warszawskiego, 1826-1829 uczniem J. Elsnera w Szkole Głównej Muzyki w Warszawie.
W 1829 przebywał w Wiedniu, gdzie poznał m.in. K. Czernego, T. Haslingera i dał 2 koncerty w Krtnertortheater. W 1830 odbyły się koncerty Chopina w Teatrze Narodowym w Warszawie (m.in. wykonał Koncert fortepianowy f-moll oraz na koncercie pożegnalnym Koncert fortepianowy e-moll i Fantazję na tematy polskie). W tymże roku udał się przez Pragę do Wiednia, stamtąd zaś w 1831 wyjechał do Paryża. Na emigracji przebywał do końca życia, w Paryżu poznał m.in.: G. Rossiniego, L. Cherubiniego, H. Herza, F. Liszta, F. Hillera, F. Kalkbrennera, F. Mendelssohna, H. Berlioza, A. Mickiewicza, R. Schumanna, J.U. Niemcewicza, dawał publiczne koncerty oraz recitale w salonach arystokracji, zajmował się także pracą pedagogiczną (do jego uczniów należeli m.in.: M. Czartoryska, K. Mikuli, M. Kalergis).
W 1835 poznał pisarkę A. Dudevant (używającą pseudonimu George Sand), z którą łączyła go bliska znajomość do 1847. W 1838 przebywał w Palmie na Majorce, komponując m.in. Preludia. Miesiące letnie w latach 1839 i 1841-1846 spędzał w posiadłości G. Sand w Nohant. W 1848 odbył się ostatni paryski koncert Chopina w Sali Pleyela, a także koncerty w Anglii i Szkocji. W 1849 nasiliły się objawy gruźlicy, na którą Chopin chorował od lat. Kompozytor zmarł w Paryżu 17 października 1849 i został pochowany na paryskim cmentarzu Père-Lachaise.
Twórczość
Chopin tworzył niemal wyłącznie utwory przeznaczone na fortepian, instrument typowy dla okresu romantyzmu muzycznego. Geniusz polskiego kompozytora przejawił się w twórczym syntetyzowaniu elementów ówczesnej kultury muzycznej (styl brillant, polska muzyka ludowa) oraz wytyczeniu nowych dróg w twórczości fortepianowej poprzez nowatorstwo w dziedzinie harmoniki i techniki pianistycznej, a przede wszystkim w stworzeniu niepowtarzalnego, rozpoznawalnego od pierwszych taktów, stylu muzycznego.
Wśród wczesnych utworów Chopina ważne miejsce zajmują dwa koncerty fortepianowe, w których pomimo klasycznej formy i stosowania formuł modnego wówczas stylu brillant, widoczny jest indywidualny, romantyczny styl kompozytora. Wpływy stylu brillant występują także w walcach, charakteryzujących się lekkością i wirtuozostwem.
Mazurek f-moll op. 63 (1846)
Niezwykle ważne miejsce w twórczości Chopina zajmują miniatury taneczne. Obok walców, są to głównie mazurki i polonezy, a także inne tańce o mniejszym znaczeniu (np. cossaises, bolero, tarantela). Nawiązując do gatunku wywodzącego się z końca XVIII w., kompozytor stworzył 57 mazurków będących miniaturowymi arcydziełami muzyki fortepianowej. Stylizował w nich tańce mazurowe (oberek, kujawiak i mazur), czerpiąc inspiracje z ich rytmiki, melodyki, budowy i cech tonalnych.
Polonez As-dur op. 53 (1842-1843)
W pierwszych polonezach Chopin nawiązał do gatunku tańca narodowego, tworzonego m.in. przez J. Elsnera i K. Kurpińskiego, oraz do stylu brillant. Kolejne polonezy (np. opus 40) charakteryzuje heroizm oraz tragizm, ostatnie zaś, wielkie polonezy (opus 44, 53, 61) należą do gatunku poematu fortepianowego, o wielorakich środkach techniki kompozytorskiej i bogactwie wyrazowym.
Etiuda Rewolucyjna (kompozycja cyklu 1829-1833)
Wśród miniatur nietanecznych Chopina istotne znaczenie mają 24 etiudy wydane w dwóch zbiorach (osobno skomponował jeszcze 3 etiudy), w których, obok trudności technicznych i wirtuozostwa, na pierwszy plan wysuwa się również kantylena, nowatorstwo w dziedzinie harmoniki i kolorystyka ruchu.
Preludium Deszczowe Des-dur nr 15 (kompozycja cyklu 1838-1839)
Cykl 24 preludiów we wszystkich 24 tonacjach stworzył Chopin głównie podczas pobytu na Majorce. Charakteryzują się one różnorodnością kategorii wyrazowych: od kantylenowego liryzmu (np. Preludium Des-dur) po burzliwy dramatyzm (Preludium d-moll). Gatunek nokturnu stworzony przez J. Fielda kontynuował Chopin w swych 19 nokturnach. Cechuje je ornamentalna melodyka, wykorzystanie techniki wariacyjnej oraz głównie trzyczęściowa forma. Pokrewne wyrazowo nokturnom są Berceuse Des-dur i Barkarola Fis-dur.
Nowy gatunek muzyki fortepianowej stworzył Chopin w 4 balladach. Bezpośrednie inspiracje kompozytora utworami literackimi (np. balladami A. Mickiewicza) nie są w pełni udowodnione. Niewątpliwie jednak występuje w balladach zjawisko narracyjności, wyrażające się m.in. w ciągłości linii melodycznej, występowaniu silnych kontrastów dynamicznych i fakturalnych (Ballada F-dur). W scherzach - poematach fortepianowych o rozbudowanych rozmiarach - Chopin nawiązał do gatunku znanego z muzyki klasycznej jedynie przez zastosowanie trójdzielnego metrum i formy repryzowej. Utwory te uzyskały jednak nowe kategorie wyrazowe: demoniczność, burzliwość (Scherzo h-moll, Scherzo b-moll).
Walc cis-moll op. 64 (1846-1847)
W sonatach Chopin wykorzystał założenia formy klasycznej, włączając jednak marsz żałobny jako 3. część Sonaty b-moll oraz komponując finał tej sonaty jako odrębną w swym wyrazie część o charakterze etiudowym. Pieśni Chopina stały się wzorem polskiej pieśni romantycznej. Kompozytor wykorzystał w nich teksty współczesnych mu poetów: S. Witwickiego, A. Mickiewicza, Z. Krasińskiego, B. Zaleskiego, L. Osińskiego, W. Pola.
Wielka popularność muzyki Chopina, istniejąca już za jego życia, trwa nieprzerwanie do dnia dzisiejszego. Muzyka Chopina symbolizowała w okresie zaborów uczucia patriotyczne, jej kult znalazł odbicie w powstaniu Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. F. Chopina w Warszawie (1927) oraz Instytutu im. F. Chopina. Od 1946 odbywa się Festiwal Chopinowski w Dusznikach, od 1959 w Mariańskich Łaźniach. W interpretacji wykonawczej utworów Chopina wyróżniły się rozmaite nurty - do głównych należą nurt romantyczny oraz klasycyzujący, jednak wielość interpretacji wykonawczych muzyki Chopina stała się przedmiotem licznych klasyfikacji. Twórczość Chopina, wyjątkowa poprzez przekazane w niej bogactwo kategorii wyrazowych i emocjonalnych, wywarła szeroki wpływ na muzykę romantyzmu i 1. połowy XX w.

Ważniejsze kompozycje
Ważniejsze kompozycje (na fortepian, jeśli nie zaznaczono inaczej; opus 1-65 numerowane przez Chopina, opus 66-74 przez J. Fontanę):
Polonez B-dur (1817), Polonez g-moll (1817), Polonez As-dur (1821), Polonez gis-moll (ok. 1824), Polonez d-moll opus 71 nr 1 (1824-1825), Rondo c-moll opus 1 (1825), Mazurek B-dur (1826), Mazurek G-dur (1826), Polonez f-moll opus 71 nr 3 (1825-1826), Mazurek a-moll opus 68 nr 2 (1827), Wariacje B-dur na temat arii Là ci darem la mano z opery W.A. Mozarta Don Juan na fortepian i orkiestrę opus 2 (1828), Sonata c-moll opus 4 (1828), Rondo à la Mazur F-dur opus 5 (1826), Polonez B-dur opus 71 nr 2 (1828), Walc E-dur (1829), Walc h-moll opus 69 nr 2 (1829), Walc Des-dur opus 70 nr 3 (1829),
17 pieśni na głos i fortepian opus 74, Nokturn e-moll opus 72 (1830), Mazurek C-dur opus 68 nr 1 (przed 1830), Mazurek F-dur opus 68 nr 3 (przed 1830), Mazurek G-dur opus 67 nr 1 (przed 1830), 3 cossaises opus 72 (1830), Walc As-dur (1830), Walc e-moll (1830), Polonez Ges-dur (1829), 5 mazurków opus 6 (1830-1831), 4 mazurki opus 7 (1830-1831), Trio g-moll na fortepian, skrzypce i wiolonczelę opus 8 (1829), 3 nokturny opus 9 (1830-1831), 12 etiud opus 10 (1829-1833), Koncert e-moll na fortepian i orkiestrę opus 11 (1830), Fantazja A-dur na tematy polskie na fortepian i orkiestrę opus 13 (1829), Rondo à la Krakowiak F-dur na fortepian i orkiestrę opus 14 (1828),
Mazurek B-dur (1832), Walc Ges-dur opus 70 nr 1 (1832), 3 nokturny opus 15 (1830-1833), Rondo Es-dur opus 16 (1833), 4 mazurki opus 17 (1830-1833), Walc Es-dur opus 18 (1833), Bolero a-moll opus 19 (1833), Scherzo h-moll opus 20 (1834), Koncert f-moll na fortepian i orkiestrę opus 21 (1830), Andante spianato i Polonez Es-dur na fortepian i orkiestrę opus 22 (1830-1835), Mazurek As-dur (1834), Impromptu cis-moll opus 66 (1834), Mazurek C-dur opus 67 nr 3 (1835), Walc As-dur opus 69 nr 1 (1835), Ballada g-moll opus 23 (1836), 4 mazurki opus 24 (1834-1835), 12 etiud opus 25 (1835), 2 polonezy opus 26 (1834-1835),
2 nokturny opus 27 (1835), 24 preludia opus 28 (1838-1839), Impromptu As-dur opus 29 (ok. 1837), 4 mazurki opus 30 (1835-1837), Scherzo b-moll opus 31 (1837), 2 nokturny opus 32 (1836-1837), 4 mazurki opus 33 (1837-1838), 3 walce opus 34 (1835--1838), Sonata b-moll opus 35 (1839), Impromptu Fis-dur opus 36 (1839), 3 nouvelles tudes (1839), 2 nokturny opus 37 (1837-1839), Ballada F-dur opus 38 (1839), Scherzo cis-moll opus 39 (1839), 2 polonezy opus 40 (1838-1839), 4 mazurki opus 41 (1838-1839),
Walc As-dur opus 42 (1840), Mazurek a-moll (1840), Walc f-moll opus 70 nr 2 (1841), Tarantella As-dur opus 43 (1841), Polonez fis-moll opus 44 (1841), Preludium cis-moll opus 45 (1841), Allegro de concert A-dur opus 46 (1841), Ballada As-dur opus 47 (1841), 2 nokturny opus 48 (1841), Fantazja f-moll opus 49 (1841), 3 mazurki opus 50 (1841-1842), Impromptu Ges-dur opus 51 (1842), Ballada f-moll opus 52 (1842), Polonez As-dur opus 53 (1842), Scherzo E-dur opus 54 (1842), 2 nokturny opus 55 (1843), 3 mazurki opus 56 (1843), Berceuse Des-dur opus 57 (1844), Sonata h-moll opus 58 (1844), 3 mazurki opus 59 (1845), Barkarola Fis-dur opus 60 (1846), Polonez-fantazja As-dur opus 61 (1846), 2 nokturny opus 62 (1846), 3 mazurki opus 63 (1846), 3 walce opus 64 (1846-1847), Sonata g-moll na fortepian i wiolonczelę opus 65 (1846), Mazurek g-moll opus 67 nr 2 (1849), Mazurek f-moll opus 68 nr 4 (1849).

Muzyka

Fryderyk Chopin

Jeden z najwybitniejszych kompozytorów polskich
1810

Fryderyk Chopin urodził się 1 marca (albo według niektórych historyków 22 lutego)
1810 we wsi Żelazowa Wola na Mazowszu. Jego ojciec Mikołaj był Francuzem z Lotaryngii, k...

Język polski

Fryderyk Chopin - biografia.

Fryderyk Franciszek Chopin urodził się 1 marca 1810 (według własnych oświadczeń i oświadczeń jego rodziny) lub 22 lutego (według metryki chrztu, sporządzonej kilka tygodni po urodzeniu) we wsi Żelazowa Wola koło Sochaczewa, na Mazowszu, ...

Muzyka

Fryderyk Chopin

Jest uważany za najwybitniejszego polskiego kompozytora, a także za wybitnego pianistę i czołowego przedstawiciela muzyki okresu romantyzmu na świecie. Nazywany bywa poetą fortepianu. Choć należy do najchętniej granych kompozytorów muzyki ...

Muzyka

Muzyka - Fryderyk Chopin

Fryderyk Franciszek Chopin (ur. 22 lutego 1810 w Żelazowej Woli, zm. 17 października 1849 w Paryżu) ? polski kompozytor i pianista.

Jest uważany za najwybitniejszego polskiego kompozytora, a także za wybitnego pianistę i czołowego pr...

Muzyka

Fryderyk Chopin

Fryderyk Chopin urodził się 1 marca 1810 roku w Żelazowej Woli koło Sochaczewa na Mazowszu a zmarł 17 października 1849 roku w Paryżu. Najwybitniejszy polski kompozytor a także wybitny pianista. Czołowy przedstawiciel muzyki okresu romantyz...

Język polski

Fryderyk Chopin - biografia

Fryderyk Chopin przyszedł na świat w rodzinie, w której muzyka była na porządku dziennym. Ojciec Mikołaj, urodzony we Francji w Lotaryngii, osiadł w Polsce na stałe w 1787 r. w wieku 16 lat i spędził tu resztę swojego życia. Ojciec Chopi...