Interpretacja cytatu "Jest się takim jak myślą ludzie, nie jak myślimy o sobie my, jest się takim, jak miejsce, w którym się jest."

W swoim utworze Zofia Nałkowska porusza różnorodne problemy natury moralnej i filozoficznej. Jednym z najważniejszych jest ocena człowieka. Próbuje uświadomić czytelnikowi, że ludzkie możliwości poznania – także odnalezienia prawdy o samym sobie, są bardzo ograniczone. W tym celu przedstawia dwa sposoby patrzenia na postać: samoocenę bohatera i opinie innych ludzi na jego temat. Rozważa przy tym również motywy postępowania Zenona i czynniki, które wpłynęły na zmianę jego osobowości.
W Granicy autorka ukazała dzieje Zenona Ziembiewicza, inteligenta wywodzącego się ze zubożałej szlachty. Bohater w młodości był idealista. Brzydził się schematem wyniesionym z domu rodzinnego, gdzie jego ojciec za cichym przyzwoleniem matki, zdradzał ją ze służącymi. Tymczasem jego dorosłe życie pokazało, że nie da się uciec od wzorców wyniesionych domu. Jego romans z Justyną i stosunek Elżbiety do tej sprawy, do złudzenia przypominały sytuacje w Boleboży.
Kariera polityczna Zenona również wymagała od niego godzenia się na coraz to nowe kompromisy. Rezygnował stopniowo z niezależności i uczciwości. Podporządkowywał się swoim przełożonym, których poglądami niegdyś gardził. W ten sposób człowiek, który chciał uzdrowić społeczeństwo (np. budując domy dla robotników), coraz bardziej zatracał swoje szlachetne idee. Ostatecznie stał się wrogiem klasy, której kiedyś chciał pomóc.
Dopiero pod koniec swojego życia, w rozmowie z matką, bohater wypowiada znamienne słowa: „Jest się takim jak myślą ludzie, nie jak myślimy o sobie my, jest się takim, jak miejsce, w którym się jest.” W tym momencie uświadamia sobie swoją winę. Zrozumiał, że jego postępowanie przekroczyło wszystkie normy moralne, a on sam zniszczył w sobie wszystkie wartości. Przez całe życie budował własne wyobrażenie o sobie, usprawiedliwiał każde swoje posunięcie. W swoim przekonaniu był uczciwy w życiu prywatnym i publicznym. Nie dopuszczał do siebie myśli, że to on może być winien. Nie czuł się odpowiedzialny i bronił się przed ujrzeniem swojej osoby oczami innych. Jego granica moralna coraz bardziej przesuwała się, stał się takim, „jak miejsce, w którym się jest.” Mimo wysokiej samooceny w oczach społeczeństwa uchodził za zwykłego uwodziciela, amoralnego, dwulicowego, politycznego karierowicza. Jego romans stał się skandalem, powodem do potępienia.
Głównym tematem rozważań w powieści jest właśnie problem oceny człowieka. Pisarka twierdzi, że nie wiemy, jacy jesteśmy dopóki nie spojrzymy na siebie oczami innych ludzi: „ to, czym jesteśmy dla ludzi, jest ważniejsze niż to, czym jesteśmy we własnych oczach”. Z jednej strony człowiek jest jednostka wolną, zdolna do podejmowania swoich decyzji, z drugiej zaś zdeterminowaną, podporządkowaną schematom, z których nie może się wyzwolić. Różnice miedzy własną samooceną, a sądem otoczenia, często bywają ogromne.
Niestety obiektywna ocena czynów człowieka jest niemożliwa, gdyż każdy widzi je bardzo subiektywnie. O każdym człowieku można wyrazić wiele różnych opinii. Przykładowo Zenon jest kimś innym dla swojej matki, innym w oczach Justyny niż dla swojej żony Elżbiety. Jednak prawdy należy szukać raczej gdzieś wśród opinii otoczenia, ponieważ z różnorodnych sądów łatwiej wyciągnąć wniosek, który będzie bliższy prawdzie. Ostatecznie żyjemy pomiędzy innymi ludźmi, więc ważniejsze od naszych intencji i zamiarów jest to czy swoim działaniem przynosimy im dobro czy też wyrządzamy krzywdę.
Podsumowując, na każdego człowieka wpływa środowisko, ale ma przy tym wolną wolę i odpowiada za swoje czyny. Niestety często zdarza się, że ze swojego punktu widzenia człowiek usprawiedliwia swoje postępowanie, podając różne uzasadnienia jak choćby wpływ innych ludzi, ustrój społeczny, czy panujące zwyczaje. Zenon popełnił błąd, gdyż nie liczył się ze zdaniem innych na swój temat. Jego własny wypatrzony system wartości w pełni mu wystarczał. Dopiero u schyłku swojego życia zrozumiał swoją pomyłkę. W ten sposób Nałkowska przekazuje czytelnikowi ostrzeżenie. Pokazuje, że opinie innych ludzi o nas są bliższe prawdzie niż nasze własne. Sama jednak stara się nie osądzać jednoznacznie, a najważniejszym według niej kryterium są konsekwencje ludzkich czynów.

Dodaj swoją odpowiedź
Język polski

Interpretacja cytatu "Jest się takim jak myślą ludzie, nie jak myślimy o sobie my, jest się takim, jak miejsce, w którym się jest."

W swoim utworze Zofia Nałkowska porusza różnorodne problemy natury moralnej i filozoficznej. Jednym z najważniejszych jest ocena człowieka. Próbuje uświadomić czytelnikowi, że ludzkie możliwości poznania – także odnalezienia prawdy o s...