Podmiot, orzeczenie, okolicznik, dopełnienie - części zdania

I. PODMIOT jest główną częścią zdania. Nazywa wykonawcę czynności albo osobę (rzecz) ulegającą czynności, stanowi lub procesowi.
Rozróżniamy następujące typy podmiotu:

1). PODMIOT GRAMATYCZNY może być wyrażony
- rzeczownikiem w Mianowniku
- zaimkiem rzeczownym w Mianowniku
np. OLA ładnie śpiewa. ONA ładnie śpiewa.

2). PODMIOT LOGICZNY może być wyrażony
- rzeczownikiem w Dopełniaczu
np. JASIA nie było w szkole.

3). PODMIOT SZEREGOWY może być wyrażony
- grupą wyrazów w Mianowniku
np. W ogródku zakwitły TULIPANY, ŻONKILE I RÓŻE.

4). PODMIOT DOMYŚLNY
np. USIĄDĘ. (ja)

5). PODMIOT WYRAŻONY FRAZEOLOGIZMEM
np. ANIELSKIE WŁOSY pięknie wyglądają na choince.

6). ZDANIA BEZPODMIOTOWE
- nie znamy wykonawcy czynności
np. WybiTO szybę. (końcówka -no, -to), ŚWITA. (nie wiadomo co)

II. ORZECZENIE jest główną częścią zdania. Nazywa czynność, stan lub proces.
Wyróżniamy orzeczenia:

1). ORZECZENIE CZASOWNIKOWE
np. Rafał PISZE.

2). ORZECZENIE IMIENNE (kim? czym? jaki?)
np. Krzyś JEST NAUCZYCIELEM. (JEST --> łącznik, NAUCZYCIELEM -->orzecznik, czyli dowolna część mowy)

3). ORZECZENIE MODALNE
Składa się z dwóch części czasownika modalnego - działającego na wolę odbiorcy i bezokolicznika.
np. MUSZĘ WYJŚĆ. (muszę - czasownik modalny, wyjść - bezokolicznik)

CZASOWNIKI MODALNE:
- musisz
- powinieneś
- trzeba
- wypada
- należy
- chciałbym

4). ORZECZENIE WYRAŻONE FRAZEOLOGIZMEM
np. Krzyś WZIĄŁ NOGI ZA PAS.

III. OKOLICZNIK jest określeniem czasownika/orzeczenia, najczęściej odpowiada na pytania: jaki? który? czyj? ile?
Rodzaje okolicznika:
- miejsca (gdzie?skąd?)
- czasu (kiedy?)
- sposobu (w jaki sposób?)
- celu (po co?)
- warunku (pod jakim warunkiem?)
- przyczyny (dlaczego?)

OKOLICZNIK może być wyrażony:
- przysłówkiem
- wyrażeniem przyimkowym
- rzeczownikiem
- bezokolicznikiem
- przysłówkiem
- imiesłowem przysłówkowym współczesnym
Np. Mówił GŁOŚNO (jak?). Podejdź TU (gdzie?).

IV. DOPEŁNIENIE to poboczna część zdania, odpowiada na pytania przypadków zależnych (oprócz mianownika i wołacza).

DOPEŁNIENIE może być wyrażone:
- rzeczownikiem
- wyrażeniem przyimkowym
Np. Zrobię KOLACJĘ (co?). Powiem ELI (komu?).

Dodaj swoją odpowiedź
Język polski

Części zdania - przykłady

CZĘŚCI ZDANIA - podmiot, orzeczenie, dopełnienie, przydawka i okolicznik.

METRYCZKA ORZECZENIA
Do czego służy ta część zdania? Wyraża czynność lub stan podmiotu.
Jak szukać orzeczenia? Pytaj tak jak o czasownik:...

Język polski

Części zdania

CZĘŚCI ZDANIA:
Konieczną częścią zdania jest orzeczenie.
Oznacza ono czynność, stan lub właściwość podmiotu.
Odpowiada na pytania: co robi podmiot?, kim jest?, jaki jest?, co się z nim dzieje?
Janek pisze.
Jedźmy ...

Język polski

Części zdania i zdania złożone wspólrzędnie

CZĘŚCI ZDANIA

1. Rodzaje zdań

ZDANIE


pojedyncze złożone


nierozwinięte rozwinięte współrzędnie nadrzędnie podrzędne
-wynikowe -z podrzędnym podmiotowym
-łączne -z podrzędny...

Język polski

W zdaniu ,,Opowieść układa mi się w głowie" są następujace części zdania: a) orzeczenie,dopełnienie,okolicznik miejsca i przydawka b)podmiot,orzeczenie,dopełnienie i okolicznik sposobu c)orzeczenie,przydawka,rzeczownik i przysłówek d)podmiot,orzeczenie,do

W zdaniu ,,Opowieść układa mi się w głowie" są następujace części zdania: a) orzeczenie,dopełnienie,okolicznik miejsca i przydawka b)podmiot,orzeczenie,dopełnienie i okolicznik sposobu c)orzeczenie,przydawka,rzeczownik i przysłówek d)po...

Język polski

Części zdania i wykresy zdań

Części zdania;
Podmiot kto? co?
Orzeczenie co robi? co się z nim dzieje? w jakim jest stanie?
Dopełnienie (wszystkie przypadki oprócz mianownika).
Przydawka jaki? jaka? jakie? czyj? który? ile? czego...