Rola i znaczenie tarcia w przyrodzie.

Tarcie jest zjawiskiem powszechnym. Na co dzień spotykamy się z nim wykonując zwykłe, codzienne czynności. Jest ono siłą, która działa hamująco na ruch ciała. Jedną z najważniejszych przyczyn tarcia jest chropowatość powierzchni stykających się ze sobą podczas wzajemnego oddziaływania ciał . Każda powierzchnia – nawet taka, którą uznamy za absolutnie gładką posiada pewne nierówności. Podczas przesuwania jednego ciała po drugim nierówności te zazębiają się o siebie i powodują opór, który wcześniej już nazwaliśmy tarciem. Tarcie jest niezbędne do poruszania się istot żywych – działa, kiedy przemieszczamy się pozwalając poruszać się do przodu i powstrzymuje upadek.

Są dwa zasadnicze rodzaje tarcia: wewnętrzne i zewnętrzne:
Tarcie wewnętrzne czyli lepkość to stawianie oporu między poruszającymi się warstwami cieczy lub gazu względem siebie i przekształcenie w ciepło energii mechanicznej dostarczonej do ciała - jest to zjawisko powstawania sił stycznych, przeciwdziałających wzajemnemu przesuwaniu się części cieczy lub gazu.
Tarcie zewnętrzne to opór w płaszczyźnie zetknięcia dwóch stykających się ciał, będących w ruchu względem siebie; siła skierowana do kierunku ruchu ciała; zjawisku tarcia towarzyszy wydzielenie się ciepła, elektryzowanie się ciał, ich niszczenie Możemy wyróżnić kilka rodzajów tarcia zewnętrznego:
1. Tarcie statyczne(spoczynek) – tarcie działa na ciało znajdujące się w spoczynku.
2. Tarcie dynamiczne(kinetyczne) – działające podczas ruchu. Tarcie dynamiczne dzielimy na:
- toczne – np. walec toczony po stole
- poślizgowe( suwne ) – np. ciągnięte sanki
- wiertne – np. wiertarka wiercąca w ścianie
Podział ten zależy od rodzaju ruchu względnego stykających się ciał.

Tarcie ma i pozytywne i negatywne dla człowieka skutki.
Wszyscy wiemy jak trudno poruszać się po lodzie. Przyczyną tego jest niewielkie tarcie, uniemożliwiające swobodne poruszanie.
Pozytywne skutki tarcia to właśnie między innymi to, o którym wspomniałam wcześniej – dzięki tarciu możemy się poruszać. W zimie, na zamarzniętym chodniku często celowo zwiększa się tarcie posypując go piaskiem. Następnym pozytywnym przykładem tarcia jest wykorzystywanie jego sił w budowie hamulców poprzez pokrywanie klocków hamulcowych porowatym materiałem zwiększającym tarcie. Jest ono też niezbędne w prawidłowym funkcjonowaniu sprzęgła w samochodzie, bo to dzięki niemu możemy łagodnie ruszyć samochodem.
Gdyby nie tarcie, nie bylibyśmy w stanie utrzymać niczego w ręce – wyślizgiwało by się nam. Jego działanie wykorzystuje się też przy obróbce różnych materiałów, np. kamieni szlachetnych.
Także niektóre zwierzęta wykorzystują w życiu tarcie. Gryzonie i zajęczaki muszą ciągle ścierać swoje stale rosnące zęby, a gdyby nie było tarcia nie byłoby to możliwe.
Niektóre mięczaki, np. ślimak, aby poruszać się, produkują śluz którego zadaniem jest zmniejszanie tarcia jego stopy z podłożem jednak gdyby nie tarcie – jego poruszanie się nie byłoby możliwe.
Nawet rysując coś kredkami wykorzystujemy tarcie – gdyby nie było tarcia, nie moglibyśmy w ten sposób rysować.
Długo można by wymieniać zastosowania tarcia. Przejdę jednak teraz do negatywnych jego stron.
Tarcie wywołuje zużycie niektórych elementów przemysłowych, klocków hamulcowych w samochodzie, ale także tępienie noży czy nawet wycieranie się gumek ołówkowych.
Jednym słowem – gdyby nie tarcie, wiele rzeczy po prostu nie zużywało by się, ale też zarazem niemożliwe byłoby ich wykorzystanie.
Sportowcy ; biegacze, narciarze, łyżwiarze, kolarze – ubrani są w specjalne stroje z mikro włókien -lycry i silikonu - zmniejszających tarcie i opór powietrza , by osiągnąć lepsze wyniki. Także inne elementy ich wyposażenia – kaski, gogle itp. Są wykonane by powodować jak najmniejsze tarcie.
Zwierzęta też nauczyły się radzić sobie z negatywnymi skutkami tarcia.
Ryba, by zmniejszyć opór wody podczas pływania wykształciła łuski pokryte śluzem i opływowy kształt ciała.
Niektóre mięczaki, np. ślimak, aby poruszać się, produkują śluz którego zadaniem jest zmniejszanie tarcia jego stopy z podłożem podczas poruszania.
Tarcie odgrywa wielką rolę, towarzyszy nam w niemal wszystkich czynnościach, każdego dnia. Człowiek XXI wieku nauczył się już wykorzystywać tarcie, i niwelować jego negatywne skutki.
Kiedy zrozumiemy tarcie, może łatwiej będzie nam zrozumieć pewne zjawiska w życiu codziennym.

Dodaj swoją odpowiedź
Fizyka

Rola i znaczenie tarcia w przyrodzie.

Tarcie jest zjawiskiem powszechnym. Na co dzień spotykamy się z nim wykonując zwykłe, codzienne czynności. Jest ono siłą, która działa hamująco na ruch ciała. Jedną z najważniejszych przyczyn tarcia jest chropowatość powierzchni styka...

Fizyka

Rola fal dźwiękowych w przyrodzie

ROLA FAL DŹWIĘKOWYCH W PRZYRODZIE


Czym jest dźwięk?

W życiu codziennym człowiek spotyka się z wieloma różnymi dźwiękami i odgłosami. Nasze ucho jest doskonale przystosowane do odbierania tych fal głosowych. Dzięk...

Socjologia

Socjologia

SOCJOLOGIA

1. PRZYRODNICZE PODSTAWY ŻYCIA SPOŁECZNEGO

Przyrodnicze uwarunkowania życia społecznego nazywane są też biologicznymi. Wywierają wpływ na życie człowieka. Człowiek to istota społeczna, ale podlega prawom przy...