Edward Dembowski

Edward Dembowski urodził się 25 kwietnia 1822 roku w Klementońcach, koło Puław. Jego ojciec – Leon Dembowski, kontelan i senator Królestwa Polskiego, zapewnił mu wychowanie w duchu patriotycznym. Kształcił się pod kierunkiem historyka i matematyka A. Krzyżanowskiego. W roku 1840 odbył podróż po Niemczech, Włoszech i Francji. To właśnie wówczas zetknął się z lewicowym nurtem Wielkiej Emigracji – Towarzystwem Demokratycznym Polskim: poznał takich działaczy niepodległościowych jak J. Lelewel, T.Kręponicki i inni. W tym okresie ukształtowały się też jego poglądy filozoficzne. W 1841 roku powrócił do kraju i poślubił A Chłędowską, z którą łączyło go nie tylko uczucie, lecz także wspólna działalność samokształceniowa w środowisku warszawskiej młodzieży. W tym samym roku zadebiutował jako publicysta, w dzienniku „Czas”. Od 1842 roku wspólnie z H.Skimborończem wydawał „Przegląd Naukowy”, wokół którego skupił grupę bliskiej mu ideowo młodzieży. W tym samym czasie współpracował z odłamem Stowarzyszenia Ludu Polskiego, przygotowującym trójzaborowe powstanie. Wstąpił do Związku Narodu Polskiego i jako emisariusz tej organizacji kontynuował działalność agitacyjną na rzecz walki o niepodległość. Sądził, że dla sukcesu powstania niezbędne jest, przyciągnięcie do niego chłopów. Dlatego też nawiązał kontakt ze Związkiem Chłopskim Ks. Ściegiennego i ze Związkiem Plebejuszy. Poszukiwany przez policję pruską musiał opuścić Wielkopolskę. Udał się do Galicji, gdzie kontynuował działalność spiskową jako emisariusz Centralizacji Poznańskiej.

Powstanie w Galicji zaplanowano na 20 lutego 1846 roku. Niestety władze austriackie przekonały chłopów, że ruch niepodległościowy skierowany jest przeciwko nim. Dlatego chłopi wystąpili przeciw Szlachcie. Ruch ten zwany rabacją galicyjską uniemożliwił działanie polskim spiskowcom. Jedynie w Krakowie powstał Rząd Narodowy, który w swym manifeście zdecydował się oddać ziemię chłopom. Ziemianie wysunęli przeciwko niemu J.Tysowskiego. Ten konserwatywny polityk hamował rozwój powstania. Wówczas do Krakowa przybył Edward Dembowski i opierając się na oddziałach wielickich górników objął stanowisko sekretarza dyrektora. W odezwie „Do wszystkich Polaków umiejących czytać” zapowiedział reformy społeczne (w tym zniesienie pańszczyźniany). Aby uratować powstanie Dembowski postanowił rozszerzyć je na teren całej Rzeczpospolitej Krakowskiej. Zginął z rąk żołnierzy austriackich 27 lutego 1846 roku krocząc na czele procesji w przebraniu księdza. Pochowano go na cmentarzu na krakowskim Podgórzu. Mimo tego, iż żył tylko 24 lata wywarł doniosły wpływ na kształt polskiego ruchu spiskowego lat czterdziestych XIX wieku. Pozostawił też po sobie kilka tomów dzieł z dziedziny filozofii, historiozofii, krytyki literackiej i estetyki.

Dodaj swoją odpowiedź
Historia

Edward Dembowski

Edward Dembowski urodził się 25 kwietnia 1822 roku w Klementońcach, koło Puław. Jego ojciec – Leon Dembowski, kontelan i senator Królestwa Polskiego, zapewnił mu wychowanie w duchu patriotycznym. Kształcił się pod kierunkiem historyka i ...

Historia

Wielka emigracja i ruch spiskowy w kraju

Przez pierwsze lata po upadku powstania listopadowego wszystkie trzy państwa zaborcze dążyły do ograniczenia praw przyznanych Polakom na kongresie wiedeńskim. Emigracja wydawała się jedyną drogą pozwalającą na kontynuowanie walki o niepod...

Historia

Polskie powstania narodowowyzwoleńcze - geneza,charakter, ocena oraz przyczyny

Polskie powstania narodowowyzwoleńcze

Koniec wieku XVIII oraz wiek XIX to okres niewoli na ziemiach polskich oraz walk narodowowyzwoleńczych, dążących do odzyskania niepodległości. Nasi rodacy pragnęli wolności, chcieli uniezależ...

Historia

Wielka emigracja

Narodziny Wielkiej Emigracji

Przez pierwsze lata po upadku powsta¬nia listopadowego wszystkie trzy pań¬stwa zaborcze dążyły do ograniczenia praw przyznanych Polakom na kongre¬sie wiedeńskim. Emigracja wydawała się jedyną drogą...

Historia

Kongres wiedeński(sprawa polska), powstanie listopadowe i krakowskie

Witam, ściąga jest niekompletna, tzn. jest z materiału na kartkówkę poziomu R dla liceum, nie ma tutaj opisanych wszystkich wydarzeń, jednocześnie warta jest uwagi gdyż wybrane są najważniejsze rzeczy.


Daty:
29 listopada...

Historia

Polskie powstania narodowowyzwoleńcze - zestawienie.

Polskie powstania narodowowyzwoleńcze - zestawienie.
Wstęp
Koniec wieku XVIII oraz wiek XIX to okres niewoli na ziemiach polskich oraz walk narodowowyzwoleńczych, dążących do odzyskania niepodległości. Nasi rodacy pragnęli wolnośc...